Ένας Δεύτερος Πυλώνας

Στην ουσία πρόκειται για την αντικατάσταση του παλαιού συστήματος των Επικουρικών Ταμείων , το οποίο κατέρρευσε.

Στο νέο αυτό Επικουρικό , που είναι καθαρά Ταμείο του Πρώτου Πυλώνα , επιλέχθηκε το Κεφαλαιοποιητικό σύστημα χρηματοδότησης , έναντι του Αναδιανεμητικού , που ήδη από το μέσο της δεκαετίας του ’80 διαφαινόταν ότι δεν θα διέθετε βάση ικανού πλήθους εργαζομένων για να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται , ( άλλο αν μας πήρε 35 χρόνια για να το αποδεχθούμε , αλλά αυτό είναι μια ξεχωριστή ιστορία ).

Αυτό ακριβώς το γεγονός είναι ίσως σημαντικότερο και από τον νέο νόμο αυτόν καθεαυτόν. Και τούτο , γιατί σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής αφ’ ενός και αφ’ ετέρου , γιατί έχει στρατηγική σημασία : Η συγγένεια του νέου νόμου με τα χαρακτηριστικά ενός Δεύτερου Πυλώνα περιορίζεται μεν στην χρήση του Κεφαλαιοποιητικού τρόπου λειτουργίας , αλλά όμως έτσι αίρεται μία από τις πιο πεισματικές ( επιεικώς ) αρνήσεις των 35 ετών.

Οι κίνδυνοι βέβαια του νέου Ταμείου ( που χαρακτηρίζουν τα Ταμεία του Πρώτου Πυλώνα ) περιγράφονται ήδη στα πρώτα σχόλια που διατυπώνονται : Από αμφιβολίες για την τύχη των αποθεματικών , μέχρι και την κατάργησή του ( ίσως με ένα νόμο και ένα άρθρο … ) Το δικό μου σχόλιο για τους κινδύνους αφορά στην διοίκησή του : Επειδή είναι κρατικό , κινδυνεύει να διοικηθεί κομματικά , ή το χειρότερο , από το … παρελθόν . Ένας δεύτερος κίνδυνος συνδέεται ακριβώς με αυτό : Το κόστος διαχείρισης ( δεν χρειάζεται διευκρίνηση).

Συμπερασματικά , δεν αποκτήσαμε Δεύτερο Πυλώνα . Αποκτήσαμε όμως την σταθερή προοπτική να δημιουργήσουμε ένα κανονικό Σύστημα Τριών Πυλώνων .

Σε ένα τέτοιο Σύστημα , το κύριο μέρος του συνταξιοδοτικού εισοδήματος θα προέρχεται από τον Δεύτερο Πυλώνα . Η σύνταξη από τον Πρώτο θα είναι η βασική για όλους , με την φροντίδα του Κράτους.

Και ο Τρίτος θα πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν ισότιμος εταίρος , ξεκινώντας από την εξίσωση των φοροαπαλλαγών. Σε μια τέτοια εξέλιξη, το νέο αυτό Επικουρικό θα μπορούσε να μεταποιηθεί σε ένα κανονικό φορέα του Δευτέρου Πυλώνα.

Τέλος , όπως από το 2015 δεν κουράστηκα να επισημαίνω , αλλά και όπως γίνεται ήδη αντιληπτό , η νέα αυτή δομή του συστήματος συντάξεων στην Χώρα , την δική μας , θα πρέπει να κατοχυρωθεί με σοβαρές δεσμεύσεις όσον αφορά την διατήρησή του . Για το καλό των παιδιών μας , αλλά και άμεσα , σαν μήνυμα ότι δεν θα παραχθούν ξανά τα θηριώδη ελλείματα του παρελθόντος , που χτίστηκαν με εμμονές , συμφέροντα και σκοπιμότητες τα τελευταία 35 χρόνια , ( δεν θα κουραστώ επίσης να το επαναλαμβάνω ).

 

Τάσσος Παγώνης

Ιούνιος 2021

 

Βιογραφικό 

Πτυχιούχος Μαθηματικός του Πανεπιστημίου Αθηνών, με μεταπτυχιακό δίπλωμα Αναλυτή Συστημάτων και Άδεια Αναλογιστού ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

Είναι Πρόεδρος του Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης (Motor Insurers’ Bureau) της Ελλάδος.

Έχει μακρά και συνεχή επαγγελματική απασχόληση στην ασφαλιστική αγορά σε ανώτατες διευθυντικές θέσεις ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Στο διάστημα 2004 έως 2010 διετέλεσε Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Ασφαλιστικής.

Έχει σχεδιάσει, υλοποιήσει και λειτουργήσει ολοκληρωμένα συστήματα Διοίκησης και Διαχείρισης ασφαλιστικών εταιρειών, μεταξύ των οποίων την πρωτοποριακή δραστηριότητα στο Bancassurance της XiosBank  / Tράπεζας Πειραιώς.

Έχει διατελέσει Πρόεδρος ΔΣ της Ένωσης Αναλογιστών, μέλος της Επιτροπής Ιδιωτικής Ασφάλισης του Υπουργείου Ανάπτυξης, μέλος της Επιτροπής Ζωής της ΕΑΕΕ, και μέλος ΔΣ του Συνδέσμου Στελεχών Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων  καθώς και μέλος   Διοικητικών Συμβουλίων ασφαλιστικών οργανισμών.

Στο διάστημα 2013-2015 ήταν επισκέπτης καθηγητής (Management) στο Πανεπιστήμιο Πειραιά στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Οικονομικών και Επιχειρησιακών Σπουδών.

Ακολουθήστε το Nextdeal.gr στο Google News .

Το Σκεφτόμουνα στο Παρελθόν να το Ασφαλίσω το Σπίτι μου Αλλά οι Υποχρεώσεις…

Το περιστατικό συνέβη την προηγούμενη Τετάρτη και ενώ βρισκόμουν στο γραφείο μου. Το τηλέφωνο χτύπησε και στην άλλη άκρη της γραμμής ήταν μία φίλη που μένει πιο δίπλα από το σπίτι μου. Όσο πιο ψύχραιμα μπορούσε με ενημέρωσε πως το σπίτι που βρίσκεται στο ισόγειο του κτίσματος που μένω είχε πάρει φωτιά.

Αμέσως, άφησα ό,τι έκανα και έτρεξα προς το αυτοκίνητό μου. Μάλιστα, κατά τη διαδρομή έμαθα πως βρισκόντουσαν ήδη εκεί 2 πυροσβεστικά. Η αγωνία μου είχε χτυπήσει κόκκινο, με τη σκέψη ότι θα έβρισκα τα πάντα καμένα. Αν κάτι με ανακούφιζε μέχρι να φτάσω ήταν το γεγονός ότι πριν μπω στο συγκεκριμένο σπίτι είχα πρώτα από όλα φροντίσει να εκδώσω το πυρ ασφαλιστήριο του. Αν και εκείνη τη στιγμή δεν με ένοιαζε διόλου το ασφαλιστήριο αλλά το να μην έχει επεκταθεί η φωτιά στο σπίτι μου, μέσα μου βαθιά ένιωσα μία ανακούφιση. «Δε παν α καεί, δεν θα πεθάνουμε, με το ασφαλιστήριο θα το φτιάξω από την επόμενη κιόλας μέρα».

Φτάνοντας στην αυλή του σπιτιού πήρα μια βαθιά ανάσα. Ο 1ος όροφος στον οποίο και διαμένω ευτυχώς δεν είχε εμφανείς ζημιές. Μπήκα πρώτα στο σπίτι να τσεκάρω ότι όλα είναι οκ και εάν τα κατοικίδια μου ήταν καλά και αμέσως μετά κατέβηκα κάτω να δω τί συνέβη.      

                                                                                                            Read more

Σημεία προσοχής στην υποβολή αίτησης χρηματοδότησης για τη Δράση «ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ» του ΕΠΑνΕΚ

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Εταιρία (ΕΛΑΝΕΤ) ενημερώνει τους ενδιαφερομένους που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης στη Δράση «ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ» του ΕΠΑνΕΚ (ΕΣΠΑ 2014-2020) είτε για πρώτη φορά, είτε κατόπιν απόρριψης ότι θα πρέπει να προσέχουν τα κάτωθι σημεία προκειμένου να μην απορριφθεί η αίτησή τους:

  1. την ορθή υποβολή της ‘Αδειας Λειτουργίας: να είναι σε επιλέξιμο ΚΑΔ, στη σωστή διεύθυνση και φυσικά στην σωστή επωνυμία με το ανάλογο ΑΦΜ.
  2. τις υπεύθυνες δηλώσεις του λογιστή: είναι απαραίτητη η επισύναψή τους, συμπληρωμένες σύμφωνα με το σχετικό υπόδειγμα της πρόσκλησης και δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε αλλοίωσή τους.
  3. την προσωποποιημένη πληροφόρηση μέσω Taxis: το έντυπο θα πρέπει να φέρει ημερομηνία εκτύπωσης.

Θυμίζει ακόμη προς όσους ενδιαφερόμενους επιθυμούν να υποβάλλουν νέα αίτηση κατόπιν της απόρριψής τους, ότι αυτό μπορεί να γίνει μόνο στην περίπτωση που δεν έχουν προχωρήσει σε ένσταση ως προς την αρχική απόφαση.

Για κάθε διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε το Γραφείο Πληροφόρησης της ΕΥΔ ΕΠΑνΕΚ στο 8011136300 από τις 9.00 π.μ έως τις 4.30 μ.μ. (Από σταθερό τηλέφωνο με αστική χρέωση) ή να αποστείλετε e–mail στο infoepan@mou.gr και στα Σημεία Πληροφόρησης του ΕΦΕΠΑΕ & των Περιφερειακών Μονάδων του: www.efepae.gr.

Καλύπτει το Ασφαλιστήριο Εμπορικής Επιχείρησης ληστεία Ταμείου?

Καλύπτει το ασφαλιστήριο ληστεία χρημάτων σε εμπορικό κατάστημα;

Με αφορμή τις ληστείες που λαμβάνουν χώρα καθημερινά σε διάφορες επιχειρήσεις όπως ζαχαροπλαστεία, πρατήρια καυσίμων, χρυσοχοεία, κάβες, φούρνους, σούπερ μάρκετ, καταστήματα ταχυφαγείας και εστίασης, ξενοδοχεία, συνεργεία αυτοκίνητων, καταστήματα ψιλικών, καταστήματα κινητής τηλεφωνίας, ηλεκτρικών ειδών, γραφεία με οικονομικές συναλλαγές κτλ. Με την άρση της απαγόρευσης της κυκλοφορίας λόγω της πανδημίας, συμβαίνουν αρκετά περιστατικά. 

Η απάντηση στο ερώτημα «Καλύπτει το ασφαλιστήριο ένοπλη ληστεία χρημάτων σε εμπορικό κατάστημα;» είναι ΝΑΙ καλύπτει εφόσον η κάλυψη περιλαμβάνεται μέσα στο ασφαλιστήριο της επιχείρησης. Όλα τα συμβόλαια δεν είναι ίδια ούτε έχουν ίδιες παροχές.                                                                                                                      

Οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να θυμούνται ότι η ασφαλιστική κάλυψη «Ληστεία Ταμείου» δίδεται μέσα από τα ασφαλιστήρια επιχειρήσεων όλων των εταιρειών συνήθως με την ασφάλιση του περιεχομένου της επιχείρησης.

Η παροχή «Ληστεία Ταμείου» καλύπτει την απώλεια ή ζημιά των μετρητών και επιταγών που φυλάσσονται μέσα στην ταμειακή μηχανή της ασφαλισμένης επιχείρησής, όταν θα συμβεί μια ληστεία. Ως ληστεία νοείται η πράξη απειλής της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας, με φυσικό ή ένοπλο τρόπο, κατά του ιδιοκτήτη, των μισθωτών υπαλλήλων ή και των μελών της οικογενείας του, κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες, εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης. Κάθε επιχείρηση έχει το δικό της ωράριο το οποίο δηλώνεται από την αρχή της ασφαλιστικής κάλυψης. Η παροχή αποζημιώνει μέχρι ένα ανώτατο χρηματικό ποσό, το οποίο διαφέρει ανάλογα το πρόγραμμα και την εταιρεία και αναγράφεται ρητά στον πίνακα παροχών του ασφαλιστηρίου. Οι επιταγές αποζημιώνονται συνήθως μετά από την παράνομη εξαργύρωσή τους. (τα τελευταία έτη η κυκλοφορία επιταγών είχε μειωθεί ωστόσο επειδή ενέχουν θέση μετρητών, προβλέπεται στους όρους των ασφαλιστηρίων).

Όταν θα συμβεί μια Ληστεία Ταμείου, συνήθως προκύπτουν και άλλες ζημιές όπως ζημιές στην ταμειακή μηχανή ή η κλοπή ολόκληρης της ταμειακής μηχανής ή ζημιές σε άλλα ασφαλισμένα αντικείμενα ή σε εμπορεύματα ή εξοπλισμό της επιχείρησης. Επιπλέον μια Ληστεία μπορεί να συμβεί κατά το χρονικό διάστημα που μεταφέρονται τα χρήματα του ταμείου σε αρμόδιους μεταφορείς ή μπορεί συμβεί ληστεία στο περιεχόμενο του χρηματοκιβωτίου μιας επιχείρησης. Όλες οι παραπάνω περιπτώσεις προβλέπονται από τα ασφαλιστήρια επιχειρήσεων και με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. 

Για την ομαλή εξυπηρέτηση της ασφαλισμένης επιχείρησης κατόπιν μιας ληστείας ταμείου, ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης και κάθε υπεύθυνος, θα πρέπει να ειδοποιήσει άμεσα το διαμεσολαβητή και την εταιρεία του, να δηλώσει άμεσα και χωρίς καθυστέρηση το γεγονός στην αστυνομική αρχή, να καταθέσει μήνυση κατά αγνώστων, να ειδοποιήσει εκδότες ή αποδέκτες των επιταγών και τις τράπεζες και εν γένει να συνεργαστεί και να τηρήσει όλες τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο ασφαλιστήριο του.

Εντός ελάχιστων ημερών από τον έλεγχο και της συμπλήρωσης των απαραίτητων εγγράφων η αποζημίωση σε μετρητά χρήματα κατατίθεται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό του ιδιοκτήτη και λήπτη της ασφάλισης. Σκοπός μιας ασφάλισης είναι προστασία της επιχείρησης και η διευκόλυνση της, όταν θα συμβεί ένα αναπάντεχο γεγονός. 

Δείτε εδώ τι αναγράφουν ασφαλιστήρια επιχειρήσεων των εταιρειών ενδεικτικά ALLIANZ Hellas, INTERAMERICAN, ERGO Hellas, ΜΙΝΕΤΤΑ, παρόμοια και άλλων εταιρειών  :

ALLIANZ Hellas:

 

INTERAMERICAN:

ERGO Hellas:

ΜΙΝΕΤΤΑ:

Ενημερωθείτε από τον προσωπικό σας διαμεσολαβητή για το κόστος και τα οφέλη ασφάλισης.

 

Αρειος Πάγος¨Οποιος δεν έχει σε Ισχύ Αδεια Οδήγησης δεν καλύπτετε Ασφαλιστικά

του Στάθη Σταματελόπουλου Νομικού συνεργάτη του ΕΕΑ

Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα απόφαση εξέδωσε ο Άρειος Πάγος, με την οποία εν πολλοίς ανατρέπεται η μέχρι σήμερα νομολογία των Δικαστηρίων της ουσίας, αναφορικά με την εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη των ζημιών, που προκάλεσε οδηγός, ο οποίος στερείται την προβλεπόμενη από το νόμο άδεια ικανότητας οδήγησης, ή η άδεια του οποίου έχει λήξει και δεν έχει ανανεωθεί κατά τον χρόνο πρόκλησης του ατυχήματος .

Ειδικότερα και σύμφωνα με αρκετές αποφάσεις δευτεροβαθμίων δικαστηρίων ουσίας που είχαν εκδοθεί κρίσιμο στοιχείο για την κάλυψη, ή την εξαίρεση από την ασφάλιση ζημιών, που προκλήθηκαν από οδηγό που στερούνταν την αναγκαία άδεια ικανότητας οδήγησης αποτελούσε η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της έλλειψης της αναγκαίας άδειας και της πρόκλησης του ατυχήματος, δηλαδή κρίσιμο ερευνητέο από το δικαστήριο γεγονός, αποτελούσε, αν η έλλειψη άδειας οδήγησης ήταν αυτή που οδήγησε αιτιωδώς στην πρόκληση του ατυχήματος, ή αν παρά το γεγονός της έλλειψης άδειας ικανότητας οδήγησης μπορούσε να κριθεί ότι, ο υπαίτιος οδηγός ήταν ικανός να οδηγεί, οπότε και θα έπρεπε να καλυφθεί ασφαλιστικά .    

Όμως με την ως άνω απόφαση του Αρείου Πάγου κρίθηκε τελικά ότι, η έλλειψη της απαιτούμενης από το νόμο άδειας οδήγησης, ή ακόμη και η κατοχή άδειας που έχει λήξει και δεν έχει ανανεωθεί κατά τον κρίσιμο χρόνο πρόκλησης του ατυχήματος αποτελεί περίσταση που επιτρέπει την εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη του υπαίτιου οδηγού, ανεξάρτητα από το γεγονός αν υπήρξε και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της σχετικής έλλειψης και της πρόκλησης του ατυχήματος .

Η ως άνω απόφαση, η οποία έκρινε επί αίτησης αναίρεσης την οποία άσκησε η εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία, καθώς το δευτεροβάθμιο δικαστήριο είχε δικαιώσει την ενάγουσα υπαίτια οδηγό ( δικαιούχο μικτής ασφάλισης) και είχε κάνει δεκτή την σχετική αγωγή της, διέλαβε στο σκεπτικό της τα εξής :

Με τη διάταξη του άρθρου 17 παρ. 1 εδ. γ’ του Ν. 3557/ 2007, η ισχύς του οποίου άρχισε από 14-5-2007, καταργήθηκε η Κ4/585/5-4-1978 απόφαση του Υπουργού Εμπορίου (Φ.Ε.Κ. 795, τ. Α.Ε. και Ε.Π.Ε.), ενώ με τη διάταξη του άρθρου 4 του ίδιου νόμου προστέθηκε το άρθρο 6β’ στο Π.Δ. 237/1986 (που κωδικοποίησε το Ν. 489/1976 «περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης»), το οποίο ορίζει ότι: 1. Εξαιρούνται από την ασφάλιση οι ζημίες που προκαλούνται: α) από οδηγό, ο οποίος στερείται της άδειας οδήγησης που προβλέπεται από το νόμο για την κατηγορία του αυτοκινήτου οχήματος που οδηγεί, β) από οδηγό, ο οποίος, κατά το χρόνο του ατυχήματος, τελούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών, κατά παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999, Φ.Ε.Κ. 57 Α’), όπως εκάστοτε ισχύει, εφόσον η εν λόγω παράβαση τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την πρόκληση του ατυχήματος…, γ) από αυτοκίνητο όχημα, του οποίου γίνεται διαφορετική χρήση από αυτή που καθορίζεται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και στην άδεια κυκλοφορίας, εφόσον η χρήση αυτή τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την πρόκληση του ατυχήματος.

Οι προαναφερόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις που απαρτίζουν, περιοριστικά πλέον, τους τρεις (3) λόγους εξαιρέσεως από την ασφάλιση, αποτελούν λόγους απαλλαγής του ασφαλιστή έναντι του ασφαλισμένου του, με την επισήμανση ότι, επιτρέπεται με τη σύμβαση ασφαλίσεως να ορίζονται, πέραν των περιπτώσεων αυτών, και άλλες περιπτώσεις εξαιρέσεως από την ασφαλιστική κάλυψη, εφόσον αυτές αφορούν μόνο προαιρετική ασφαλιστική κάλυψη (άρθρο 6β’ παρ. 2 του ίδιου Π.Δ/τος).

Από το συσχετισμό μεταξύ τους των τριών περιπτώσεων εξαιρέσεως σαφώς προκύπτει ότι, ο νόμος προβλέπει την ανάγκη συνδρομής αιτιώδους συνάφειας, ως μιας περαιτέρω προϋποθέσεως για τη συγκρότηση των λόγων εξαιρέσεως, μόνο στις περιπτώσεις β’ και γ’, όχι όμως και στην περίπτωση α’, δηλαδή στην πρόκληση ατυχήματος από οδηγό που στερείται άδειας ικανότητας οδηγήσεως για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί.

Ειδικότερα, από τη γραμματική διατύπωση των τριών περιπτώσεων εξαιρέσεως συνάγεται ότι, στην α’ περίπτωση δεν εξετάζεται και δεν ερευνάται κατά πόσο η έλλειψη άδειας ικανότητας οδηγού επηρέασε ή όχι την πρόκληση του ατυχήματος, αφού πρόκειται τυπικά για περίπτωση εξαιρέσεως από την ασφαλιστική κάλυψη, ενώ η ανάγκη συνδρομής της αιτιώδους συνάφειας ερευνάται μόνο στις δύο άλλες περιπτώσεις. Η διατύπωση αυτή στο νόμο, δηλαδή η μη αναφορά, σε αντίθεση με τις λοιπές δύο περιπτώσεις, της συνδέσεως της αιτιώδους συνάφειας της ελλείψεως άδειας οδηγήσεως με την πρόκληση του ατυχήματος, αποτελεί συνειδητή ρύθμιση του νομοθέτη, διαφοροποιημένη σε σχέση με τις δύο άλλες περιπτώσεις, και δεν πρόκειται για απλή παράλειψή του.

Ναι μεν η σύγχρονη ασφαλιστική επιστήμη, η θεωρία και η πάγια νομολογία (Α.Π.628/2019, Α.Π. 474/2017, Α.Π. 352/2017, Α.Π. 324/2016, Α.Π. 1068/2013, Α.Π. 1016/2013, Α.Π. 1451/2009, Α.Π. 1357/2008, Α.Π. 1517/2006) θεωρούσαν, μέχρι την κατάργηση της παραπάνω υπουργικής αποφάσεως, και τους λόγους αυτούς απαλλαγής ή εξαιρέσεως (που αποτελούσαν συμβατικές εξαιρέσεις της καλύψεως του ασφαλισμένου), ως καλυμμένα ασφαλιστικά βάρη (συμβατικά), δηλαδή, η απαλλαγή του ασφαλιστή, στην επίμαχη περίπτωση, δεν επερχόταν μόλις διαπιστωνόταν η έλλειψη άδειας οδηγήσεως στο πρόσωπο του οδηγού που είχε εμπλακεί στο ατύχημα, αλλά τούτο επερχόταν, εφόσον συνέτρεχε υπαιτιότητα και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παραβάσεως του ασφαλιστικού βάρους, δηλαδή της έλλειψης άδειας ικανότητας οδηγήσεως, και του ατυχήματος, πλην, όμως, τούτο δεν σημαίνει ότι ο νομοθέτης είναι δεσμευμένος (νομοθετικά) να ακολουθήσει οπωσδήποτε την παραδοχή αυτή.

Αντίθετα, έχει την ευχέρεια να αποκλίνει, εφόσον, βέβαια, εκφράζεται σαφώς, όπως συμβαίνει στην κρινόμενη περίπτωση του εδαφίου α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 6β’ του Π.Δ. 237/1986, στην οποία, σε αντίθεση με τις άλλες δύο ρυθμιζόμενες περιπτώσεις ασφαλιστικών βαρών, δεν θέτει ως προϋπόθεση του λόγου απαλλαγής, ή εξαιρέσεως του ασφαλιστή την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της πιο πάνω παραβάσεως και του ατυχήματος, χωρίς, περαιτέρω, να είναι υποχρεωμένος, όταν προβλέπει λόγους εξαιρέσεως για τη ρύθμιση κάποιου θέματος, να θέτει, είτε μόνο λόγους εξαιρέσεως, είτε μόνο καλυμμένα ασφαλιστικά βάρη, αλλά έχει τη δυνατότητα να κάνει συνδυασμό μεταξύ τους.

Συνεπώς, με βάση την προπαρατιθέμενη ρύθμιση του νόμου, δεν έχει νομική επιρροή ο ισχυρισμός του οδηγού που έχει εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα και δεν έχει άδεια ικανότητας οδηγήσεως, ότι γνωρίζει να οδηγεί, ή ότι λείπει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της ελλείψεως της άδειας αυτής και του ατυχήματος (Α.Π.628/2019, Α.Π. 450/2018, Α.Π. 474/2017, Α.Π. 71/2017, Α.Π. 324/ 2016). Έτσι, αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας απαιτήσει για την εφαρμογή της ανωτέρω διατάξεως και τη συνδρομή αιτιώδους συναφείας ενέχει παραβίαση αυτής, αφού ζήτησε περισσότερα στοιχεία από όσα αξιώνει ο νόμος (Α.Π. 71/2017).

Όλα όσα προαναφέρθηκαν έχουν νομική αξία στις σχέσεις ασφαλιστή και ασφαλισμένου στη λεγόμενη δίκη αναγωγής του πρώτου κατά του δεύτερου, κατά την οποία παρέχεται το δικαίωμα στον ασφαλιστή να εναγάγει τα αναφερόμενα στο άρθρο 11 παρ. 1 του Π.Δ. 237/1986 πρόσωπα και να ζητήσει απ’ αυτά ό,τι κατέβαλε, ή θα καταβάλει σε εκείνον που ζημιώθηκε από το τροχαίο ατύχημα (Α.Π. 474/2017). Για την ταυτότητα δε του νομικού λόγου, τα προαναφερόμενα έχουν νομική αξία και στις σχέσεις μεταξύ ασφαλισμένου και ασφαλιστή, δηλαδή, όταν ο ασφαλισμένος ενάγει τον ασφαλιστή, επικαλούμενος την επέλευση της ασφαλιστικής περιπτώσεις καλύψεως της ζημίας του από προαιρετικούς κινδύνους (μικτή ασφάλιση κ.λπ.).

Εξάλλου, κατά τις σχετικές διατάξεις του Ν. 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.), όπως αυτές ίσχυαν κατά το χρόνο του ατυχήματος, που ενδιαφέρουν στην εξεταζόμενη υπόθεση, ορίζονται τα εξής: α) άρθρο 13 παρ. 2 εδάφ. α’: «Ο οδηγός επιβάλλεται να έχει την, κατά τις σχετικές διατάξεις, προβλεπόμενη άδεια οδήγησης και την αναγκαία σωματική και διανοητική ικανότητα και να βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για να οδηγεί, οφείλει δε κατά το χρόνο της οδήγησης να είναι σε θέση να ελέγχει το όχημά του…», β) άρθρο 94 παρ. 3: «Απαγορεύεται η οδήγηση αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών από πρόσωπα τα οποία δεν κατέχουν ισχύουσα ελληνική άδεια οδήγησης της κατάλληλης κατηγορίας ή υποκατηγορίας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παραγράφους του παρόντος άρθρου», ……….γ) άρθρο 95 παρ. 1, εδάφ. α’ – ε’: «Οι άδειες οδήγησης των κατηγοριών Α, Β και των υποκατηγοριών Α1 και Β1 ισχύουν χρονικά μέχρι να συμπληρώσουν οι κάτοχοί τους το εξηκοστό πέμπτο (65) έτος της ηλικίας τους. Οι άδειες οδήγησης των κατηγοριών Β+Ε, Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε και της κατηγορίας Β, όταν αυτή χρησιμοποιείται για την οδήγηση επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, ισχύουν για πέντε (5) χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης ή της προηγούμενης ανανέωσής τους. Με τη λήξη πενταετούς ισχύος των αδειών αυτών λήγει συγχρόνως και η ισχύς  των αδειών οδήγησης των κατηγοριών Α, Β και των υποκατηγοριών Α1 και Β1 που είναι ενσωματωμένες στο έντυπο της άδειας οδήγησης. Μετά τη συμπλήρωση της ηλικίας των εξήντα πέντε (65) ετών οι άδειες οδήγησης ανανεώνονται κάθε τρία (3) χρόνια από την έκδοση ή την προηγούμενη ανανέωσή τους. Η ανανέωση των αδειών οδήγησης γίνεται μετά από ιατρική εξέταση», ………και ε) άρθρο 95 παρ. 5: «Η άδεια οδήγησης επιτρέπεται να ανανεωθεί και μετά τη λήξη της ισχύος της, αν υπάρχουν οι νόμιμες, προς τούτο, προϋποθέσεις. Η άδεια οδήγησης θεωρείται ότι δεν ισχύει: α. αν έληξε ο χρόνος ισχύος της,………. (Α.Π. 628/2019, Α.Π. 474/2017, Α.Π. 958/2015, Α.Π. 1628/2013, Α.Π. 242/2011).

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι, η ανανέωση της άδειας οδηγήσεως που έληξε, λόγω της συμπληρώσεως της ηλικίας των 65 ετών, δεν καλύπτει τον ενδιάμεσο χρόνο (από τη λήξη μέχρι την ανανέωση), κατά τον οποίο ο οδηγός, που στερείται της άδειας, προκάλεσε το τροχαίο ατύχημα (Α.Π.628/2019, Α.Π. 474/2017, Α.Π. 911/ 2002, πρβλ. Α.Π. 1628/2013, Α.Π. 859/2013, Α.Π. 242/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, αφού έκρινε ότι, η ένδικη αξίωση της υπαίτιας για την πρόκληση του ατυχήματος οδηγού (η οποία διέθετε μικτή ασφάλιση στο αυτοκίνητο της που υπέστη ζημίες) ερείδεται επί της Κ4/585/1978 αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου, δέχθηκε, ότι καίτοι στο σχετικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο αναγράφεται στις γενικές εξαιρέσεις από την κάλυψη ασφάλισης και ο όρος ότι, δεν καλύπτεται ασφαλιστικά και η περίπτωση που αφορά την πρόκληση ατυχήματος από οδηγό που δεν έχει την, από το νόμο και για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί, προβλεπόμενη άδεια οδήγησης και παρά το γεγονός ότι, η άδεια οδήγησης της ενάγουσας οδηγού είχε λήξει κατά τον χρόνο του ατυχήματος και ανανεώθηκε λίγες ημέρες μετά, παρ’ όλα αυτά, ο όρος αυτός είναι ασαφής και θα πρέπει να ερμηνευθεί όπως απαιτεί η καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, και κατά συνέπεια έχει την έννοια ότι, για την καθιέρωση της πιο πάνω ρήτρας, οι συμβαλλόμενοι απέβλεψαν κυρίως στο γεγονός, αν ο οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου είχε την ικανότητα οδήγησης και όχι στην τυπική προϋπόθεση της ύπαρξης άδειας ικανότητας οδήγησης.

Έτσι κρίνοντας το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχτηκε ότι, η ενάγουσα, η οποία, διέθετε επί σειρά ετών άδεια ικανότητας οδήγησης, η οποία είχε λήξει κατά τον χρόνο του ατυχήματος και ανανεώθηκε λίγες ημέρες μετά από αυτό, θεωρείται ότι είχε ικανότητα στην οδήγηση του ζημιογόνου αυτοκινήτου, στην οποία απέβλεπαν οι διάδικοι, με τον προαναφερόμενο όρο, λαμβανομένου υπόψη ότι, η παράταση αυτή δεν επέδρασε αιτιωδώς στο ζημιογόνο γεγονός. Δηλαδή, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχτηκε ότι,  στην προκειμένη περίπτωση αποδείχθηκε ότι, η ενάγουσα δεν στερούνταν την άδεια οδήγησης αλλά ότι, απλά η άδεια δεν είχε ανανεωθεί τη δεδομένη στιγμή του ατυχήματος, χωρίς δόλο από την πλευρά της, αλλά παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να είναι απολύτως ικανή προς οδήγηση, γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από την υπηρεσία του Υπουργείου Συγκοινωνιών, που της χορήγησε, λίγες ημέρες μετά το ατύχημα, ανανέωση της άδειας για τρία χρόνια και κατόπιν αυτού δικαίωσε την υπαίτια οδηγό και για τον λόγο αυτό εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε απορρίψει την αγωγή της οδηγού και έκανε δεκτή την έφεση της .

Όμως ο ΄Αρειος Πάγος δέχτηκε τελικά ότι, το Εφετείο παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, υπό την έννοια ότι, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, δεν εφάρμοσε αυτόν και συγκεκριμένα δεν εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 6β παρ.1 α του Π.Δ/τος 237/1986, η οποία, κατά τα προεκτεθέντα, προστέθηκε με τη διάταξη του άρθρου 4 του ν. 3557/2007, η ισχύς του οποίου άρχισε στις 14.5.2007 και, συνεπώς, ίσχυε κατά το χρόνο του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος, κατά την οποία εξαιρούνται από την ασφάλιση ζημίες που προκαλούνται από οδηγό ο οποίος στερείται άδειας οδηγήσεως, που προβλέπεται από το νόμο για την κατηγορία του αυτοκινήτου οχήματος που οδηγεί, για την εφαρμογή της οποίας δεν απαιτείται να υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της ελλείψεως της κατά νόμο απαιτούμενης άδειας οδηγήσεως και της ζημίας, που προκαλεί ο οδηγός ασφαλισμένου οχήματος, αλλά αρκεί το γεγονός και μόνο ότι, αυτός δεν διαθέτει, κατά το χρόνο του ατυχήματος, την προβλεπόμενη από το νόμο και για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί άδεια ικανότητας οδηγού .

Κατόπιν αυτών, ο Άρειος Πάγος έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικάσαν δευτεροβάθμιο δικαστήριο .

Read more